Categorieën
Molens

de Koutermolen (1874), Hoedekenskerke

de Koutermolen (1874), Hoedekenskerke
de Koutermolen (1874)
de Koutermolen (1874)
de Koutermolen (1874)
de Koutermolen (1874)
Wiekstanden

de Koutermolen (1874), Hoedekenskerke

Mogelijk is er in 1454 al een molen op Hoedekenskerke, want in dat jaar verkoopt Jan van Renesse van Zuylen ambacht en tienden aan Willem de Vriese van Oostende, waaronder “veren, molen en de molenstael, visscherie, vogelrie en de excisen ende al dat een ambacht toebehoort”.

In 1753 was er in ieder geval sprake van een molen te Hoedekenskerke. Dit was een voor die tijd gebruikelijke houten standaardmolen. Deze molen staat getekend op de kaart van Hattinga. Op de molen rustte van oudsher al een cijns- of grondrente. Deze bedroeg ƒ 20,= ‘s jaars ten behoeve van de ambachtsheren, ƒ 5,= voor de Algemene Armen van Hoedekenskerke (het Burgerlijk armbestuur) en ƒ 5,= voor de voogdij van de NH kerk. Waarschijnlijk is deze erf pacht overgekomen van de oude molen, want uit de koopakte van 1852 bleek dat deze molen belast was met “een altoos durende erfpacht” ten bedrage van ƒ 15,75 ten behoeve van de Grooten Armen en de Hervormde Kerk van Hoedekenskerke en ƒ 31,50 per jaar voor de gemeene Ambachtsheeren van Hoedekenskerke.

In 1942 werd deze erfpacht voor ƒ 500,= afgekocht. Voor het achterhalen van de eigenaar/molenaar is gebruik gemaakt van een drietal bronnen, te weten: de kadastrale registers, het bevolking register en een artikel in de Zeeuwse Molen waarin een aantal advertenties uit de Goesche Courant zijn weergegeven.

De eerste molenaar die we tegen komen in een advertentie is Pieter Klaassen in 1819. Via advertenties in de Goesche Courant uit de vorige eeuw kunnen we grotendeels de eigenaren terugvinden. Op onderstaande lijst zijn de eigenaren en de molenaars weergegeven. Uit al die gegevens blijkt dat er in 1841 een herbouw heeft plaats gevonden en dat in 1875 de oude houten molen werd afgebroken. In het uitvoerig en beredeneerd jaarverslag over 1873 schrijft de secretaris onder hoofdstuk VIb “andere branden, dan die van den molen op 23 december 1873 hadden niet plaats”. Dit is in het hele archief de enige melding van de brand. Zelfs in het definitieve jaarverslag komt deze zin niet meer voor. Volgens de gegevens van Hoogstraten zou M.L. van Vessem van landbouwer J. Jonker op 1 april 1874 een stuk land gekocht hebben en daarop de huidige stenen korenmolen hebben gebouwd, waarna de oude molen werd afgebroken.
In 1936 stak molenmaker M. van Riet (Goes) een nieuwe Potroede nadat een Fransen-roede het tijdens het malen had begeven.

Tot 1964 werd beroepsmatig gemalen. De weduwe van de laatste molenaar, Bos, liet de molen in 1964 na aan D.A. de Bart, die deze in 1966 verkocht aan de Goese ondernemer P. Dingemanse. Omstreeks 1965 werden buil, mengmachine en de 30 PK elektromotor op de begane grond verwijderd.

Daarna werd de molen enkele malen verkocht en raakte uiteindelijk zwaar in verval. Om te kunnen dienen als vakantiewoning werd ook het gaandewerk deels uitgesloopt. Tenslotte stond de molen er ontluisterd bij met één complete en één kale en deels ingekorte roede.

De komst van Dieter Borngräber uit Keulen betekende een betere toekomst: onder deze nieuwe eigenaar volgde een grote restauratie, uitgevoerd door John de Jong uit Veldhoven. Op 19 juli 1995 werd de geheel vernieuwde kap aangebracht, de roeden gestoken en de staart afgehangen. Ook de omgeving werd verbeterd door het snoeien en kappen van een flink aantal bomen. Dat was hard nodig, want de molen was inmiddels sterk ingegroeid geraakt.

Na een aantal jaren viel het de Duitse eigenaar toch te zwaar om regelmatig naar de molen te komen. Vanaf 2005 nam de activiteit sterk af. De molen stond een aantal jaren te koop en werd tenslotte verkocht aan een stichting die de Koutermolen als maalwerktuig wil behouden. Daartoe werden ook enige mensen uit de omgeving opgeleid om de molen te laten draaien resp. voor publiek open te stellen.

Sinds 2007 draait de molen regelmatig; vanaf 1 november 2008 wordt er ook weer gemalen.

Bron: Nederlandse Molendatbase
bedankt / thanks
signature

7 reacties op “de Koutermolen (1874), Hoedekenskerke”

Dit is een prachtexemplaar zeg en mooi onderhouden ook! Schitterend dat hek met molensteen erin, mooie serie Bram!

Hoi Bram
Nooit geweten dat de stand van de wieken zoveel konden vertellen.
Prachtige foto’s…van zoiets oer Hollands..
Groetjes Henk

Reacties zijn gesloten.